Konkordato: sık sorulan sorular

Konkordato, borçlarını vadesinde ödeyemeyen veya ödeyememe tehlikesi altındaki borçlunun, mahkeme gözetiminde alacaklılarının belirli çoğunluğuyla anlaşarak borçlarını yeniden yapılandırmasıdır (İİK m.285). Amaç işletmenin yaşatılmasıdır; iflasta ise malvarlığı tasfiye edilip alacaklılara dağıtılır ve şirket sona erer. Konkordato başarısız olursa (ret, mühletin kaldırılması, tasdik edilmemesi) borçlu iflasa tabi ise mahkeme iflasına karar verebilir.

İflasa tabi olsun olmasın her borçlu (şirketler, tacir gerçek kişiler, tacir olmayan gerçek kişiler) ve alacağını iflas yoluyla takip edebilen her alacaklı, borçlu için konkordato talep edebilir (m.285). Uygulamada başvuruların büyük çoğunluğu limited ve anonim şirketlerden gelir; kamu tüzel kişileri, bankalar ve sigorta şirketleri özel rejime tabidir.

Adi konkordato (m.285–308), iflas etmemiş borçlunun başvurduğu olağan yol olup bu sitedeki ilanların hemen tamamı buna ilişkindir. İflas içi konkordato (m.309), iflas etmiş borçlunun tasfiye sırasında alacaklılarıyla anlaşmasıdır. Malvarlığının terki suretiyle konkordatoda (m.309/a–l) borçlu, malvarlığını alacaklılara devreder ve tasfiye memurları satarak dağıtır; borçlu artık malvarlığı üzerinde tasarruf edemez.

Geçici mühlet (m.287), başvuru belgeleri tam ise mahkemece derhâl verilen, 3 ay süreli ve en fazla 2 ay uzatılabilen koruma dönemidir; bu sürede komiser atanır ve konkordatonun başarı ihtimali incelenir. Kesin mühlet (m.289), konkordatonun başarıya ulaşmasının mümkün olduğu anlaşılırsa verilen 1 yıllık süredir; güç durumlarda 6 ay uzatılabilir. Her ikisinde de takip yasağı ve diğer koruma hükümleri aynı şekilde uygulanır (m.288/1).

Mühlet içinde borçlu aleyhine rehinli alacaklar dâhil hiçbir takip yapılamaz, başlamış takipler durur, ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararları uygulanmaz, zamanaşımı ve hak düşürücü süreler işlemez (m.294). İstisnalar: işçi alacakları ve nafaka gibi m.206 birinci sıradaki alacaklar için haciz yoluyla takip yapılabilir; rehinli alacaklı rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip başlatabilir ama satış yapamaz. Mühletten önce doğmuş alacaklar için faiz işlemeye devam eder ancak rehinle temin edilmemiş alacaklarda faiz talep edilemez (m.294/3).

Tipik akış: başvuru → aynı hafta geçici mühlet (3 ay) → uzatma (2 ay) → kesin mühlet (1 yıl, +6 ay) → alacaklılar toplantısı → tasdik yargılaması → tasdik veya ret. Başvurudan tasdike ortalama 18–24 ay geçer; tasdik edilen proje ise genellikle 2–5 yıllık ödeme takvimi içerir. Yani bir konkordato dosyası çoğu zaman 4–6 yıl boyunca alacaklıları ilgilendirir.

Evet. İİK m.285, iflasa tabi olmayan borçluların da konkordato isteyebileceğini açıkça düzenler; esnaf, serbest meslek sahibi veya şirket borçlarına kefil olmuş ortaklar başvurabilir. Bu durumda mahkeme, borçlunun yerleşim yeri asliye hukuk mahkemesidir (tacir için asliye ticaret). Başarısız konkordato tacir olmayan borçlu için iflasla sonuçlanmaz; yalnızca koruma kalkar. Uygulamada şirket ortakları, şahsi kefaletleri nedeniyle şirketle birlikte aynı dosyada konkordato talep etmektedir.

Kanunda açık bir yasak yoktur; ancak aynı olgulara dayanan ve kısa süre içinde yinelenen başvurular mahkemelerce kötü niyetli sayılarak reddedilmekte, ayrıca ret kararıyla birlikte iflasa tabi borçlunun iflasına karar verilmişse yeniden konkordato ancak iflas içi konkordato (m.309) olarak mümkün olmaktadır. Mühletin kaldırılmasından sonra borçlunun mali durumunda esaslı değişiklik (yeni sermaye, alacaklılarla ön anlaşma) varsa yeni başvuru değerlendirilebilir; her durumda ret ve kaldırma kararlarına karşı 10 gün içinde istinaf yolu açıktır (m.293/2).

Başvuru harcı nispeten düşüktür ancak mahkeme, komiser ücretleri ve giderleri için başvuruda gider avansı yatırılmasını ister (m.286 son fıkra, tutar dosyaya göre); komiser ücretleri Adalet Bakanlığı tarifesine göre aylık ödenir ve heyet halinde 3 komiser atanmışsa üçe katlanır. Buna bağımsız denetim şartlarını taşıyan borçlular için makul güvence raporu (bağımsız denetim kuruluşu), ön proje için mali müşavir ve avukat ücretleri eklenir. Orta ölçekli bir şirket için toplam süreç maliyeti çoğunlukla yüksek altı haneli tutarlara ulaşır; bu nedenle başvuru öncesi maliyet-fayda analizi yapılmalıdır.

İİK m.286: (1) ön proje — borçların ne oranda ve hangi vadede ödeneceği, kaynakların ne olduğu; (2) malvarlığı durumunu gösteren belgeler — son bilanço, gelir tablosu, nakit akım tablosu, ara bilanço, defterlerin durumu; (3) alacaklılar listesi ve alacak tutarları, imtiyaz durumları; (4) konkordato ön projesinde yer alan teklife göre alacaklıların eline geçecek tutar ile iflas halinde alınacak tutarı karşılaştıran tablo; (5) bağımsız denetime tabi borçlular için makul güvence veren denetim raporu. Belgeler eksikse mahkeme tamamlama süresi verir; tamamlanmazsa talep reddedilir.

Ön proje, konkordatonun kalbidir: alacaklılara sunulacak teklifi (tenzilat oranı, vade, taksit sayısı, teminatlar) ve bunun kaynağını (faaliyet nakit akışı, varlık satışı, sermaye artışı, üçüncü kişi katkısı) somut ve tutarlı biçimde göstermelidir. Mahkeme ve komiser, projeyi iflas seçeneğiyle karşılaştırır; alacaklıların iflasta alacağından daha azını öneren proje tasdik edilmez (m.305/1-b). Gerçekçi olmayan satış vaatleri ve dayanaksız ciro tahminleri kesin mühlet reddinin en sık sebebidir.

Borçlu, komiserin gözetimi altında işlerine devam eder (m.297). Ancak mahkeme izni olmadan rehin tesis edemez, kefil olamaz, taşınmaz ve işletmenin devamlı tesisatını devredemez, ivazsız tasarrufta bulunamaz; aksi halde işlem hükümsüzdür. Mahkeme gerekirse borçlunun bazı işlemleri komiser izniyle yapmasına veya komiserin işletmeyi yönetmesine karar verebilir. Olağan ticari faaliyet (alım-satım, maaş ödeme, üretim) devam eder.

Kural olarak hayır: mühlet öncesi doğmuş adi alacakların ödenmesi, alacaklılar arasındaki eşitliği bozacağından yapılamaz; komiser bunu izlemekle görevlidir. Mühlet sonrası doğan borçlar (yeni mal alımı, kira, ücret) ise vadesinde ödenmelidir; bunlar konkordatoya tabi değildir ve ödenmezse mühlet kaldırılabilir. İşçi ücretleri ve kamu alacaklarının bir kısmı için özel düzenlemeler vardır.

Mühlet kararıyla birlikte borçlunun mühletten önce keşide ettiği çeklerin karşılıksız çıkması halinde, 5941 s. Çek Kanunu m.5 gereği bu çekler için karşılıksız çek yaptırımı uygulanmaz (2018 sonrası düzenleme; ilgili kayıtlar "konkordato" şerhiyle bildirilir). Ancak mühletten sonra keşide edilen çekler için sorumluluk devam eder. Banka kredi kartı ve kredi hesapları için bankalar genellikle hesabı kat edip alacağı bildirir; konkordato projesi banka alacaklarını da kapsar.

Konkordato mühleti yalnızca borçluyu korur; kefiller ve müşterek borçlular için koruma sağlamaz (m.295, TBK). Alacaklı, şirketin kefili olan ortağa veya yöneticiye mühlet süresince takip yapabilir. Tasdik edilen konkordato da kefilin sorumluluğunu azaltmaz (m.303/2). Bu yüzden ortaklar çoğu zaman kendileri için de ayrı konkordato talep eder (aynı dosyada birlikte görülmesi mümkündür) — ilanlarda "ve … (TCKN…)" olarak görülen gerçek kişiler bu durumdaki ortaklardır.

Komiser, kesin mühlet içinde alacaklıları toplantıya çağırır (m.301, en az 15 gün önce ilan). Proje ya kaydedilmiş alacaklıların ve alacakların yarısını ya da alacaklıların dörtte birini ve alacakların üçte ikisini aşan çoğunlukla kabul edilir (m.302/3). Toplantıyı izleyen 7 gün içinde iltihak mümkündür. Rehinli alacaklılar rehinle temin edilmiş kısımları için oy kullanamaz; imtiyazlı alacaklılar (işçi, nafaka) ve borçlunun eşi, ana-babası, çocukları da oy hesabında dikkate alınmaz.

İİK m.305: teklif edilen tutarın borçlunun kaynaklarıyla orantılı olması (mahkeme, borçlunun beklenen mirasını da dikkate alır), alacaklıların iflas halinde alacaklarından daha az almaması, gerekli çoğunluğun sağlanması, imtiyazlı alacakların tam ödenmesi ve mühlet içinde doğan borçların ödenmesinin güvence altına alınması, yargılama giderleri ile harçların ödenmiş olması. Mahkeme, tasdik kararıyla birlikte projenin uygulanmasını izlemek için kayyım atayabilir.

Kesin mühlet içinde konkordatonun başarıya ulaşamayacağı anlaşılırsa mahkeme mühleti kaldırır (m.292); borçlu iflasa tabi ise ve iflas sebebi varsa iflasına karar verir. Tasdik talebi reddedilirse (m.308) durum aynıdır; alacaklılar takiplere kaldıkları yerden devam eder, mühlet içinde işlemeyen süreler işlemeye başlar. Bu nedenle mühlet döneminde nakit akışı ve komiser raporları belirleyicidir.

Konkordato mühleti ticaret siciline tescil edilir ve Ticaret Sicili Gazetesi ile ilan.gov.tr'de ilan edilir; Findeks/KKB kayıtlarında bankalarca bildirilen borç durumu görünür. Kamu ihalelerinde 4734 s. Kanun m.10 uyarınca "konkordato ilan eden" istekliler ihale dışı bırakılır. Tasdik ve projenin tamamen ifasıyla bu engeller ortadan kalkar; süreçte tedarikçi güveni için şeffaf komiser raporları ve düzenli ödeme performansı kritik önem taşır.

İlanı bulun (bu sitede şirket adıyla arayabilirsiniz) ve alacak bildirim süresini not edin: komiser, kesin mühlet içinde alacaklıları alacaklarını bildirmeye çağırır ve ilan tarihinden itibaren 15 günlük süre verir (m.299). Alacağınızı belgeleriyle (fatura, sözleşme, çek/senet, cari hesap ekstresi) komisere yazılı bildirin; bildirmeyen alacaklı bilançoda kayıtlı değilse konkordato projesinin müzakerelerine kabul edilmez. Ardından komiserden alacak durumunuza ilişkin bilgi isteyin ve alacaklılar toplantısına katılın.

Bildirim, ilanda adı geçen konkordato komiserine (heyet ise başkanına) yapılır; e-posta, iadeli taahhütlü posta veya elden teslimle. Dilekçede alacağın türü (mal bedeli, kira, kredi, çek), tutarı, vadesi, varsa teminatı (rehin, ipotek, kefil) ve dayanak belgeler bulunur. Komiser, alacağın kabul edilip edilmediğini borçlunun beyanıyla karşılaştırarak tespit eder; kabul edilmeyen alacaklar için mahkemece "çekişmeli alacak" değerlendirmesi yapılır ve alacaklı hakkını dava yoluyla ispat etmek zorunda kalabilir (m.302/2). Yazışmaların tümünü saklayın.

Rehinle temin edilmemiş alacaklarda mühlet kararından itibaren faiz işlemez (m.294/3); rehinli alacaklarda işler. Ne kadar alacağınız projeye bağlıdır: projeler genellikle belirli oranda tenzilat (örneğin borcun %20–50'sinden vazgeçme) ve/veya vade (2–5 yıl taksit) içerir. Tasdik edilen proje, oy vermeyen veya karşı oy kullanan adi alacaklılar için de bağlayıcıdır (m.303). İmtiyazlı alacaklar (işçi ücretleri, nafaka, m.206/1) ve mühlet içinde komiser onayıyla doğan borçlar tam ödenir.

Gerekli çoğunluk sağlanırsa proje sizin oyunuza rağmen tasdik edilir ve sizi de bağlar. Sağlanamazsa konkordato reddedilir ve iflas gündeme gelir; iflasta çoğu zaman adi alacaklılar konkordatoda teklif edilenden daha azını alır. Bu yüzden karar, iflas senaryosunda alacağınızın ne kadarını kurtarabileceğinize göre verilmelidir; komiser raporundaki iflas karşılaştırma tablosu bunun için okunmalıdır. Tasdik duruşmasında itiraz hakkınız da vardır (m.304).

Evet. Rehinli alacaklar konkordatoya kural olarak tabi değildir; rehnin paraya çevrilmesi takibi başlatılabilir ancak mühlet süresince satış yapılamaz (m.295). Borçlu, rehinli alacaklılarla ayrı müzakere edip anlaşma yapabilir (m.308/h: rehinli alacaklıların 2/3 çoğunluğuyla vade/faiz yapılandırması mahkemece tasdik edilebilir). Rehin bedeli alacağı karşılamıyorsa açıkta kalan kısım adi alacak gibi projeye tabidir.

Mühlet içinde yeni takip yapılamaz, mevcut takipler durur (m.294/1). Mühletten önce konmuş hacizler ayakta kalır ancak satış yapılamaz; mühlet kararından önceki son üç ay içinde konmuş hacizler ise takip konusu alacaklar için "geçersiz" sayılır — hacizli mallar üzerinde alacaklının öncelik hakkı kalkar. İstisna: işçi alacağı ve nafaka gibi m.206/1 alacakları için haciz yoluyla takip devam edebilir. Mühlet kaldırılırsa takipler kaldığı yerden devam eder ve işlemeyen süreler işler.

Konkordatoda takas, iflastaki kurallara tabidir (m.294/6, m.200–201): mühletten önce doğmuş karşılıklı borçlar takas edilebilir, ancak mühletten sonra edinilen alacakla takas yapılamaz ve mühlet kararından sonra borçlunun mallarını bilerek borçlanmak takas hakkı vermez. Teslim ettiğiniz malı geri isteme hakkı yalnızca mülkiyeti saklı tutma kaydı (sicile tescilli) veya sözleşmede geri alma hakkı varsa ve mal henüz üçüncü kişiye geçmemişse söz konusudur; aksi halde mal bedeli adi alacaktır.

Mühlet içinde yapılan yeni işlemler komiser gözetiminde ve onayıyla yapılırsa "mühlet içinde doğan borç" sayılır; bunlar konkordatoya tabi olmaz, öncelikle ödenir ve tasdik için ödenmesinin güvence altına alınmış olması şarttır (m.305/1-d, m.308/c). Uygulamada peşin veya kısa vadeli, komiser onaylı teslimatlar güvenli kabul edilir; açık hesap çalışmaya devam etmek risklidir. Komiserden yazılı onay alın ve faturaları "mühlet sonrası" olarak ayrı izleyin.

Evet. Kesin mühlet talebine ilişkin ilanda alacaklılara 7 günlük itiraz süresi tanınır (m.288/2; ilanlarda görülen "7 gün içinde itiraz" bu süredir); itirazda konkordatonun başarı ihtimali bulunmadığı deliliyle ileri sürülür. Mühlet içinde borçlunun mali durumunun düzeldiği, kötü niyetle hareket ettiği, komiser talimatlarına uymadığı, mühlet içi borçlarını ödemediği hallerde alacaklı mühletin kaldırılmasını talep edebilir (m.292). Tasdik duruşmasında da itiraz mümkündür (m.304).

Tasdik kararı, konkordato projesindeki ödemeler için ilam niteliğindedir; borçlu taahhüdünü yerine getirmezse her alacaklı kendi alacağı bakımından konkordatonun feshini isteyebilir (m.308/e) ve alacağının tamamı için (tenzilat olmaksızın) takip yapabilir. Ayrıca kötü niyetle sakatlanmış konkordato, bir yıl içinde tamamen feshedilebilir (m.308/f). Kayyım atanmışsa ödeme takibi kayyımın raporlarıyla izlenir; bu sitedeki şirket profillerinde tasdik sonrası ilanları da görebilirsiniz.

İşçi alacakları (mühletten önceki bir yıl içinde doğan ücret, kıdem ve ihbar tazminatı) İİK m.206 birinci sırada imtiyazlıdır: konkordato projesinde tam olarak ödenmesi zorunludur, aksi halde tasdik edilmez (m.305/1-c) ve bu alacaklar için mühlet süresince haciz yoluyla takip yapılabilir (m.294/2). Mühlet sonrası çalışılan dönemin ücretleri "mühlet içi borç" olarak vadesinde ödenmelidir. Ücret ödenmiyorsa işçi İş K. m.24/II ile haklı fesih yapabilir; iş sözleşmesi konkordato nedeniyle kendiliğinden sona ermez.

Konkordato tek başına fesih sebebi değildir; ancak işveren ekonomik nedenle (küçülme) fesih yapabilir ve bu durumda kıdem, ihbar ve işsizlik ödeneği hakları doğar (çıkış kodu 04 veya 18). Şirket tasfiyeye giderse tüm sözleşmeler sona erer. Ödenmeyen ücretler için Ücret Garanti Fonu (4447 s. K. Ek m.1) devreye girebilir: işverenin konkordato ilan etmesi, fon için başvuru sebeplerinden biridir; son 3 aylık ödenmemiş ücret, İŞKUR tarafından fon kapsamında ödenir.

Mühletten önce teslim edilen malların bedeli adi alacaktır; projeye tabidir ve alacak kaydı yapılmalıdır. Mülkiyeti saklı tutma kaydı sicile tescilliyse malı geri isteyebilirsiniz. Mühlet sonrası siparişleri komiser onayı ile ve mümkünse peşin çalışın. Konkordato süresince "eski borcu kapatırsan yeni mal veririm" şeklinde eşitliği bozan anlaşmalar hükümsüzdür ve komiserce engellenir.

Kira sözleşmesi devam eder. Borçlu kiracıysa mühlet sonrası kiraları vadesinde ödemek zorundadır; mühlet öncesi kira borçları adi alacaktır. Kiraya veren, ödenmeyen mühlet öncesi kiralar için tahliye takibi yapamaz (takip yasağı), ancak mühlet sonrası kiralar ödenmezse komiser aracılığıyla mühletin kaldırılması talep edilebilir. Borçlu kiraya veren ise kiracı kirasını borçluya (komiser gözetiminde) ödemeye devam eder.

Mühlet öncesi abonelik borçları için takip yapılamaz ve bu borçlar nedeniyle hizmetin kesilmesi, takip yasağının dolanılması sayıldığından uygulamada mahkemelerce tedbir kararıyla engellenmektedir; mühlet sonrası faturalar ise düzenli ödenmelidir, aksi halde kesinti ve mühletin kaldırılması gündeme gelir. Bu konuda mahkemeden açık tedbir kararı alınması tavsiye edilir.

Bankaların verdiği teminat mektupları, lehtarın mühletten önceki bir edimi için düzenlenmişse tazmin talebi konkordatoya tabi bir alacağa dönüşür; Yargıtay uygulamasında mühlet süresince mektubun tazmini için bankaya başvuru yapılabilir ancak bankanın borçluya rücuu konkordato kapsamındadır. Borçlunun üçüncü kişiler lehine verdiği kefaletler adi alacak olarak projeye girer; borçlu lehine verilmiş kefaletler ise kefilleri korumaz (m.295).

İİK m.288 uyarınca mühlet kararları ve komiser çağrıları Basın İlan Kurumu portalı ilan.gov.tr'de ve Ticaret Sicili Gazetesi'nde ilan edilir; mahkeme dilerse yerel gazetede de yayımlatır. Bu site, ilan.gov.tr'nin "Konkordato ve Mühlet (İİK 288)" kategorisindeki resmî ilanları günde birkaç kez otomatik olarak alır, ilan metnini olduğu gibi (yalnızca kimlik numaralarını gizleyerek) saklar ve ilan türü, şirket, şehir, sektör, süre ve tarih bilgilerini ayrıştırarak sunar. Kaynak ilana her sayfada bağlantı verilir.

Arama kutusuna unvanın bir kısmını yazın; şirket profilinde geçici mühletten tasdike kadar tüm ilanlar zaman sırasıyla listelenir. Kayıt yoksa bu, şirketin konkordato talep etmediği anlamına gelmez: ilan henüz yayımlanmamış olabilir, ilan yalnızca yerel gazetede çıkmış olabilir veya unvan ilan metninde farklı yazılmış olabilir. Kesin bilgi için MERSİS/Ticaret Sicili Gazetesi ve UYAP sorgusu yapılmalıdır.

Geçici mühlet: başvuru kabul edildi, 3 aylık koruma başladı. Geçici mühlet uzatma: inceleme sürüyor. Kesin mühlet: mahkeme başarı ihtimali gördü, 1 yıllık süre verildi. Alacaklılara çağrı: komiser 15 günlük alacak bildirim süresini başlattı — alacaklılar için en kritik ilan. Alacaklılar toplantısı: proje oylanacak. Tasdik: proje kabul edildi ve bağlayıcı hale geldi. Ret / mühletin kaldırılması: konkordato başarısız, iflas gündemde. Fesih: tasdik edilen konkordato ödenmedi.

İlanlar, kanun gereği herkese açık resmî tebligatlardır (İİK m.288, 6763 s. Kanun; ilan.gov.tr açık erişimli). Bu site resmî ilan metnini kamu yararına ve haber amacıyla yeniden yayımlar; TC kimlik numaralarını maskeler ve ilana yorum eklemez. Kaynak ilanda düzeltme yapılırsa bize bildirin, güncelleriz. Gerçek kişi borçlular veya komiserler, KVKK kapsamındaki taleplerini bilgi@exhukuk.com adresine iletebilir; resmî ilan kapsamı dışındaki her bilgi talep üzerine kaldırılır.

Bir şirketi, şehri veya sektörü takibe aldığınızda e-postanıza doğrulama bağlantısı gelir; onayladıktan sonra o kapsamda yeni ilan yayımlandığında (en geç birkaç saat içinde) tek bir özet e-posta alırsınız. Her e-postanın altındaki bağlantıyla takibi sonlandırabilirsiniz. Adresiniz yalnızca bu bildirimler için kullanılır, üçüncü kişilerle paylaşılmaz.